Mobil Cihazlarda Dolmuş Keyfi!

Özellikle mobil cihazlar ve sosyal ağın genişlemesiyle PC ve konsol oyunları konusunda bir gelişme elde edemesek de artık oyun geliştirme platformlarının da gelişmesi sonucunda mobil oyun konusunda çok güzel örnekler çıkmaya başladı.

Yıllar önce aklımıza gelmiş bir projenin yapıldığını görmek biraz üzse de birinin çıkıp yaptığını görmek daha fazla sevindiriyor. Böyle olunca da oyunla iglili birkaç kelime yazmak istedim.

Oyunun adı Dolmus Driver, arayüzü tamamen ingilizce yapılmış olsa da tüm sesler, oyun kurgusu bize özgü. Oyun oynanış türü Sega’nın 2000’de yayınladığı Crazy Taxi’ye benziyor. Tabi bu bir kopyalama olarak algılanmamalı. Örneğin Worms ile Angry Birds arasındaki benzerliğe bakabiliriz. İki oyun da benzer oyun temelleri üzerine kurulmuş ancak alttaki kurgu farklıdır.

Oyuna geri dönersek, oyundaki üç dolmuş hattında üç farklı model minibüsü kullanarak durakta hatta orta refüjde bekleyen yolcuları toplayarak para ve zaman kazanıyorsunuz. Yolcuları checkpointlere getirdiğinizde yani indi bindi yaptırdığınızda para kasanıza ekleniyor. İndi bindi olayını checkpoint olarak kullanmak oldukça güzel bir çözüm olmuş. Tebrikler!

Araç hızı ilerledikçe hızlanıyor. Bu hız yetmezse aracınızdaki NOS’u çalıştırarak daha da hızlanabiliyorsunuz. Tabi İstanbul trafiği malum. Zamanında varmak için emniyet şeridini kullanabiliyorsunuz. Fakat EDS var hemen bir polis aracı arkanıza gelip ceza yazıyor. Üstelik EDS’te ara sıra polis engelleri var. O yüzden siz siz olun EDS şeridini kullanmayın. Ne gerçekte ne de oyunda!

Dolmus-Driver-2

İlk olarak Beşiktaş-Taksim hattında başladığınız oyunda 400.000 TL topladığınızda Bakırköy-Taksim hattına geçebiliyorsunuz. Metrobüsünden Unkapanı köprüsüne kadar gerçeğine yakın parkurda yine para kazanabiliyorsunuz. Üçüncü hat olan Kadıköy-Taksim hattını da yakında oyunda göreceğiz. Ama bana kalırsa Bostancı-Taksim hattını yapmaları gerekir. O dolmuş Ziverbey’den geçmeli o kadar!

Tabi tam yeri gelmişken seslendirmeler de çok iyi. Oyunun arayüzü ingilizce demiştik ama seslendirmeler tamamen Türkçe. Dolmuş jargonundaki pek çok kelimeler oyuna güzel bir şekilde eklenmiş. Birkaç tanesini yazmadan olmaz:

10 Liranın Üstü Vardı

Şu bacaklarını toplayabilir misin bilader?

Şöför bey gaz kosu mu geliyor?

 

Bu kalıplaşmış sözler haricinde eğlenceli sözler de var:

Herkese benden Kadıköy!

Işınla bizi Scotty!

Şöför bey çok ani fren yapıyorsunuz içimiz çıktı burada!

İneceğim yer ne kadar müsait olabilir?

 

Benim favorim ise “Beşiktaş ne kadar? Ama iki tane Beşiktaş. Ne kadar?”

Son olarak nasıl oynayabiliriz onu söyleyelim. Oyun Android ve Apple AppStore’da var. Android kullanıcıları ücretsiz oynayabilirken iOS kullanıcıları cüzi bir fiyat karşılığı (iPhone için 1.79 TL, iPad için de 3.59TL’den) oyunu yükleyebiliyorlar.

Mobil Cihazlara Göre İndirme Linkleri

Android için Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=gripati.game.dolmusdriver
iPhone için AppStore: https://itunes.apple.com/app/dolmus-driver/id663670624
iPad için AppStore: https://itunes.apple.com/app/dolmus-driver-hd/id592412693

 

Google I/O 2013’ten İlk Gün Özeti

Google I/O 2013 - 15 - 17 Mayıs Tarihleri Arasında Düzenleniyor

Google I/O 2013 – 15 – 17 Mayıs Tarihleri Arasında Düzenleniyor

Google’ın merakla beklenen Google I/O 2013 etkinliği başladı. Altıncı kez düzenlenen etkinliğin ilk gününde 440 ayrı izleme partisinde binlerce geliştirici bugünü takip etti. Canlı yayın ise YouTube üzerinde 1 milyondan fazla kişi tarafından izlendi.

Android Cephesi

Dünyanın en yaygın işletim sistemi olduğu açıklanan Android, 2011’de 100 milyon, 2012 de ise 400 milyon aktivasyon yapmıştı. Bu yıl ise 900 milyon aktivasyona ulaşıldığı açıklandı.

Google yetkilileri Android’in önünde çok daha uzun bir yol olduğunu gösterdi. İçinde Türkiye’nin de bulunduğu Ortadoğu, Afrika, Asya gibi geniş bir coğrafyada Android kullanımı %10’u geçmiyor.

Android’in bir diğer yanı da Play Store’daki uygulamalar. Bugüne kadar 48 milyar uygulamanın indirildiği açıkladı. Bunların 2,5 milyarı ise son ayda gerçekleşti. Takip edenlerin anımsayacağı gibi daha uzun bir geçmişe sahip olan Apple store birkaç gün önce 50 milyar barajını geçmişti.

Yazılımcılar için açıklanan ilk özellikler Android Google Maps API’si ile ilgili.

Fused Location Services, GPS, Wifi ve telefon şebekesinden yararlanarak düşük güç tüketimi ile hızlı yer tespiti sağlayan bir servis. Bu servis o kadar verimli çalışıyor ki 1 saat açık kalsa bile pilin %1’inden daha azını tüketiyor.

Diğer bir servis ise geofencing. Sonuncu açıklanan api ise Activity recognation. Bu servis de GPS gibi sistemler kullanılmadan kullanıcının motorlu taşıt, bisiklet ya da yürüyerek hareket edip etmediğini tespit ediyor.

Google Chrome hızlandı

Google Chrome önceki yıla göre masaüstünde %57, mobilde ise %25 civarında hızlandı.

Chrome tarafında da önemli geliştirmeler sözkonusu. Chrome’un çoklu ekran desteği tanıtılırken. PNG, JPG ve hatta hareketli GIF yerine kullanılabilecek ve JPG’e göre %24-35 arası daha küçük dosya boyutu sağlayan WebP formatı da tanıtıldı. Bu formatı Chrome haricinde Opera 11.10 üstü ve IE’deki Chrome Frame plugini destekliyor.

Ayrıca Google Play, Google Maps ve Google + arayüzlerindeki yenilikler de tanıtıldı.

Uzay Yolu’na az kaldı, Müsait Bir Yerde İnecek Var!

Bir diğer ilgi çeken özellik ise Google Sesli Arama özelliği. Artık “Okay Google” kelimesini söylemek Android ya da Chrome’un sizi pür dikkat dinleyip arama sonucu getirmesi için yeterli oluyor.

Üstelik sesli aramada birbiriyle ilgili sorular da sorulabiliyor. İlk soru Antalya’daki otelleri görmek istiyorum iken, ikinci soru “ne kadar uzakta” olabiliyor. Google, önceki sorunun Antalya ile ilgili olduğunu algılayıp şu anki koordinatlardan nasıl gidilebileceği hakkında bilgi alınabiliyor.

Tabii ki Google’ın yenilikleri bunlarla sınırlı değil. Google üç günlük etkinlik sırasında pek çok yeni servisini sunarak rakiplerine gözdağı verecek. I/O 2013 süresinde pek çok yenilik izleyicilere sunulacak.

Google’ın 1 Nisan Şakaları (2013)

Google her yıl 1 Nisan’da ilginç şakalar yapmayı gelenek haline getirdi. Google’ın bu şakaları Türk internet camiasında da yankı buldu.

Bunlardan en önemlisi YouTube’un kapatılmasına yönelik olan açıklamaydı. Gerçi bunu daha önce tecrübe etmiş bir ülke olduğumuzdan şaka ne kadar yerine gitti, söylemek güç. Hazır kapatma derken yakın zamanda MSN Messenger kapatılacak. ( Bu son söylediğim kesinlikle 1 Nisan şakası değil)

Google Maps Define Haritası

Google Maps Define Haritası

Konumuza dönersek, YouTube dışındaki bir diğer öne çıkan Google muzipliği ise Google Maps’teki define haritaları idi.

“İki boyutlu olarak elle çizilmiş bölgelerde keşfe çıkın”, “Korsanlara Dikkat” gibi ifadelerle define avcılarına da hizmet verilmiş oldu böylece(!)

Bu arada ben baktım, İstanbul’da define yok…

Bugün gündemde olan son özellik ile Google’un koku duyusu ile arama yapabildiğini iddia ettiği Google Nose (Burun) özelliği.

Tabi bunlar basına yansıyanlar. Google servislerini kullananlar pek çok muzipliğe şahit olabiliyorlar. Bunlardan biri de Google’ın Analytics servisinde. Web sitesindeki ziyaretçileri nereden bağlandığını gösteren haritada Uluslararası uzay istasyonu da gözüküyor:

Google Analytics - International Space Station

Google Analytics – International Space Station – Control Room

Bu ve benzeri pek çok muzipliği 1 Nisan tarihinde Google servislerini dolaştığınızda görebilirsiniz.

Son olarak 2012’de Google’ın yaptığı 1 nisan şakalarında da göz gezdirmenizi öneririm.

 

Windows Server’da Yeni DNS Zone Açmak

Windows DNS sunucusu kolay kurulabilir ve konfigüre edilebilir bir sunucu olmasına karşın   programsal olarak sunucuya müdahele etmek için doğru düzgün bir dökümantasyonu olmayan WinAPI’yi kullanmak gerekiyordu.  

Ancak buna karşın nispeten daha kolay erişebileceğiniz bir başka seçenek daha var. Bu seçenek sistemde kurulu olarak gelmiyor, Windows Server Installation CD’sindeki Support Tools içindeki dnscmd.exe adındaki program gerekmekte. Programa kolay erişim için sistem klasörüne kopyalayabilirsiniz.

Bu noktadan sonra dns sunucusundaki işlemleri komut satırından da yapabilirsiniz.

Örneğin yeni bir zone kaydı açmak istiyorsunuz diyelim.

İlk olarak DNS dosyalarınızın bulunduğu klasörde zone dosyanızı oluşturup alanadi.dns olarak kaydedin. Aşağıdaki komutu çalıştırdığımızda yeni zone yukarıdaki dosyada belirtiğiniz ayarlarla açılmış olacaktır:

dnscmd /ZoneAdd alanadi /Primary /file alanadi.dns

Ulusal Ulaştırma Portalı: ulasim.gov.tr Açıldı

Ulaştırma camiasında merakla beklenen ulasim.gov.tr internet sitesi yayına girdi. İlk günde yoğun merak nedeniyle erişimde sıkıntılar yaşanan site bugün itibariyle ziyaret edilebiliyor.

Ulaştırma ile ilgili tüm bilgileri tek bir site altında toplama amacıyla kurulan sitede hava, kara , deniz hatta yük taşımacılığı ile ilgili birçok sorgu imkanı veriliyor. Bunun haricinde yolculuk esnasında gerekli olan hava ve yol durum bilgilerine de siteden erişim mümkün.

Ulasim.gov.tr Açılış Sayfası

Ulasim.gov.tr Açılış Sayfası

Şimdi sitenin özelliklerini inceleyelim:

Seyahat Planlama

Özel Araçla Rota Planlama

Seyahat planlama bölümünde Google Maps ve Yandex Haritalar hizmetine benzer şekilde iki nokta arasındaki ulaşım rotaları hesaplanabiliyor. Buna ek olarak kullandığınız aracın tipini belirterek iki nokta arasındaki yakıt tüketimini ve karbon salınımınızı hesaplayabiliyorsunuz. Yaptığımız testlerde site İstanbul içi 30 km’lik bir mesafe için 1.2 lt dizel motora göre 1.34 lt yakıt tüketimi hesapladı ki bu muhtemelen baz alınan aracın fabrika değerlerine göre hesaplandı ve oldukça iyimser gözüküyor.

Rota hesaplarken en kısa ya da en hızlı yolu ve feribot, otoyol gibi ücretli geçişleri kullanmama opsiyonu da bulunuyor.

Harita Özellikleri

Ulasim.gov.tr Cadde Görünüm3D: Üç boyutlu olarak yani Türkiye’de olmayan Google Street View veya Yandex Panorama gibi Türkiye’nin değişik noktaları haritaya aktarılmış. Yalnız tarayıcılar arası uyum problemi olduğunu üzülerek belirtmek istiyorum. 3D boyutu için Google Chrome ve Firefox’a yönlendirilmesine rağmen Macos üzerindeki Google Chrome’da haritalar görüntülenmiyor.

Windows’ta ise IE9+ ile Firefox ve Chrome desteği var ve düzgün çalışıyor.

3 Boyutun en önemli kıstaslarından biri ise kapsama alanı. Şu anda tek rakip uygulama olarak gözüken Yandex Haritalar, İstanbul’da Silivri-Gebze arasını, Ankara’yı ve İzmir şehir merkezlerini görüntülemiş durumda. Ulasim.gov.tr’nin ise çok geniş bir kapsama alanı var:

  • İstanbul’daki şehirler arası yollar
  • İstanbul Avrupa Yakası’nın büyük kısmı
  • İstanbul Anadolu Yakası’nın bir kısmı (Marmara sahilleri hariç)
  • Sakarya Merkez
  • Ankara çevreyolu
  • İstanbul-Ankara otoyolu
  • Sakarya-Eskişehir dubleyolu
  • İstanbul-Bursa yolu
  • Bursa Merkez ana arterler (Nilüfer-Kestel arası)
  • Uşak Merkez
  • Çorlu
  • Malatya

Şu andaki görünen yerlerden anladığımız kadarıyla görüntüleme çalışmaları bu kadarla kalmayacak. Yandex’in görüntülediği yerleri karşılaştırırsak; İzmir hiç yok, Ankara içi yok, İstanbul’da Avrupa yakasının %40’ı, Anadolu yakasının %30’u görüntülenmiş durumda.

Ancak Yandex’in hiç görüntülemediği yerler, büyük-küçük, doğu-batı ayrımı yapılmadan eklenmiş durumda.

Yalnız çekimlerde gördüğüm kadarıyla çekimi yapan araç neredeyse her açıdan çok rahat görünmekte. Kamerayı araçtan biraz daha yükselterek çözülebilecek bir durum.

Hava Durumu: Meteoroloji verileri de harita eklenmiş, haritadan biraz uzaklaşıp açarak bakmakta yarar var. Bazen görüş alanı dışında kalabiliyor.

Kaza Noktaları: Çok kaza olduğu bilinen noktalar da haritaya işlenmiş. Yine kapalı yollar ve çalışma yapılan yollar da haritadan gözükebiliyor.

Otogarlar: Otobüs firmalarının kurduğu küçük otogarlar (Kavacık, Alibeyköy gibi) dahil haritaya işlenmiş durumda.

Limanlar: Sadece yük taşınan limanlar değil, vapur ve motor seferlerinin yapıldığı iskeleleri de gösteriyor.

Tren İstasyonları: İskele ve otogarların aksine sadece TCDD’nin istasyonları var. Metro istasyonlarına ulaşmak mümkün değil.

Havalimanları: Yurtiçi ve yurtdışı uçuşların yapıldığı havalimanları gösteriliyor. Ancak Hezarfen Havalimanı gibi havalimanları haritada gözüküyor ama havalimanları sekmesine eklenmemiş.

Toplu Taşıma

Heyecan verici özelliklerden biri de toplu taşıma bölümü olacak. İett’nin seyahat planlayıcısı kısıtlı olarak sadece İETT’ye bağlı yolculuk planlaması öneriyor. Bölüm henüz hazırlanma aşamasında olduğu göründüğünden henüz test edemiyoruz.

Aktarmalı Ulaşım

Şehiriçi ulaşım sistemde olmadığı için şu anda ok doğru bir sonuç veremiyor. Örnek olarak aşağıda bağlantısını verdiğim İstanbul-Mersin yolculuğunu araştırdım. Öneriler arasında en mantıklı olan Uçak + tren yolculuğu da vardı. Alternatiflerin sıralaması tartışılabilir ama alternatif olarak öneriliyorlar. Bu noktada da sınıfı geçtiğini söyleyebiliriz ancak daha üzerine çalışılması lazım.

Ulaşım.gov.tr Örnek Yolculuk (İstanbul – Mersin)

Diğer Hizmetler

Rota planlama dışında ulaştırma ile ilgili tüm adreslerin bir araya toplandığı E-Ulaştırma bölümünde de ilgili sayfalara bağlantı veriliyor.

Örnek Yol Tarifi

Örnek Yol Tarifi

Uçuş Bilgileri sayfası da önemli bölümlerden biri. Tüm havalimanlarının geliş gidiş ve iç-dış hatları tek sayfada toplanmış.

Kargom Nerede sayfasından tüm kargo firmalarının kargo takip numaralarını girerek sorgulama yapmak mümkün.

Mobil Seyahat Planlama sayfasında da mobil cihazlarda nasıl arama yapılacağı yazılmış ancak direkt bağlantı verilmemiş zaten belirtilen kelimelerle arama yapılsa dahi ne Google Play’de ne de AppStore’da uygulamalar bulunmuyor. Sayfa pratiklik ve üreticilerin önerilerinden(guideline) uzak. Umarım uygulamalar pratik ve kullanılabilir olurlar. 

Sonuç

Niyet olarak güzel bir fikir olsa da pek çok bakımdan beklentileri karşılamıyor. Dünyada mobil cihazların öne çıktığı bir ortamda, halen sadece masaüstü düşünülmüş – onun da bir kısmı – bir site olması pek günü yakalayan bir yaklaşım değil. Bir de konu ulaşım olunca mobilitenin önemi birkaç kat daha fazla oluyor.

Tabi bu sadece kamu sitelerinin değil özel sektörün de önemli bir handikapı.

Atlanmış olan bir başka nokta da entegrasyon boyutu. Google Maps bugün herkesin kullandığı bir sistem olduysa bunu entegrasyona borçlu. Bu konuda da link kodu vermek dışında hiç bir çalışma yapılmamış gibi gözüküyor. En azından IFRAME kodu verilebilirdi.

3 Boyutlu görüntülemede devlet faktörünü görebiliyoruz ve geniş bir kapsama alanı olacağı gözüküyor. Sitenin ağırlığını koyması gereken nokta burası bence.

Başlangıç için yeterli gözükse de proje bu noktada yeterli değil. 3 Boyutlu görüntülemeyi es geçersek geri kalan bölümleri özel sektör hatta öğrenciler bile yapabilirdi.