İhmal Etmeyin

Birçok masaüstü, mobil ve online uygulamalar daha önce yapılabilmesi mümkün olmayan projelerin hayata geçmesine olanak sağlıyor. Ancak iş sürecindeki kritik ihmaller projenin başarısını olumsuz yönde etkileyebilir.

Birkaç gün önce işte tam da bu konuya örnek teşkil edebilecek bir olay yaşandı.

Pazartesi’nden beri Fox TV’de sabahları yayınlanan haber programını sunan Fatih Portakal’ın başına gelen talihsiz olay birçok sitede yankı bulmuş durumda.

Fatih Portakal, programında www.turkiyesesver.com a gelen mesajları canlı yayında okuyordu.

Pazartesi günkü programda şöyle bir olay gelişti: Fatih bey yine her zamanki gibi izleyici görüşlerini siteden okuyordu. Programa sahte bir isimle mesaj atan kişi, Fatih beyin boş bulunmasından yararlandı ve içinde kötü bir söz içeren metni okumasına sebep oldu.

Daha önceki deneyimlerimden bu siteye üye olmadan da mesaj atılabildiğini anımsıyorum. Hatta durumu garipsemiştim. Görülen o ki gönderilen mesajlar da herhangi bir onay sistemine ya da filtrelemeye takılmadan Fatih beyin önüne düşüyormuş.

Teknik bir eksiklik olduğu gayet net. O mesajın canlı yayındaki sunucunun önüne düşmemesi gerekirdi. Bunu engelleyecek hiçbir önlem alınmamış.

Halbuki düzgün bir üyelik sistemi ya da en azından program asistanlarının moderasyonu ile Fatih beyin ekranına düşen bir sistem yapılmış olsaydı bu durumu yaşamayacaklardı.

Şu anda ilgili siteye girildiğinde de bakımda olduğunu hem de “mecburi” bakımda olduğunu görüyoruz. Zamanında gereken önem verilmiş olsaydı, bu mecburi bakıma da gerek olmayabilinirdi, üstelik düşülen bu zor durumda yaşanmamış olurdu.

Birçok projede görülen başka bir hata ise maliyet azaltmak nedeniyle müşteri da uygulama geliştiricinin yukarıdaki gibi olaylara mahal verebilecek güvenlik açıkları üzerine çalışamaması. Örnek olarak gösterdiğimiz projede böyle bir durum olduğunu ima etmiyorum. Ancak çoğu proje sonradan incelendiğinde tespit edilen kritik hatalardan biri de bu oluyor maalesef.

Buradan şu sonuca ulaşıyoruz. Bir yazılım ya da internet sitesi hazırlanırken mutlaka tüm unsurları iyice düşünülmeli, en kötü senaryoya göre bir sistem kurgulanmalı. Ehli uzman kişiden danışmanlık hizmeti alınmalı. Özellikle güvenlikle ilgili ön görülebilecek tüm tedbirlerin maliyetine katlanılmalı, ve tedbirler alınmalı. Aksi takdirde projenin başarısızlığa uğraması pamuk ipliğine bağlı oluyor.

Aynı deposuna benzin konulamayan Devrim otomobilinin yolda kalması neticesinde hiç üretilememiş olması gibi…

Google Maps ve Yönlendirmeleri

01.08.2011 tarihli Sabah gazetesinde Google Haritalarının yol tarifi fonksiyonu ile ilgili ilginç bir haber çıktı:

Google Maps, ismiyle verilen hizmet kapsamında Tayvan-Çin arası yol tarifi istendiğinde Büyük Okyanus’un 165 kilometrelik bölümünün yüzerek geçilmesi isteniyor. Çin-Amerika arası yol tarifi istendiğindeGoogle Maps 6 bin 243 kilometrelik mesafeyi kullanıcılarına kano ile geçmelerini önerirken, 782 kilometrelik Çin-Japonya arasının Jet Ski ile geçilmesini istiyor.

Google’nin ticari olmayan kullanım için ücretsiz olarak sağlanan bir haritalama uygulama hizmeti olan Google Maps’ın dünyanın her yerinden kullanıcısı bulunuyor. Özellikle ilk defa bir şehre veya ülkeye gidecek olanların gerçek zamanlı uydu görüntüleriyle hizmet vermesi nedeniyle ilk tercihleri arasında yer alıyor. Google’nin Google Ride Finder, Google Transit d’hil olmak üzere pek çok harita tabanlıhizmetlerinde Google Maps APl’sı kullanılıyor. Dünyada birçok ülke içinde yürüyerek, araba ya da toplu taşıma ve seyahat için sokak harita, rota planlayıcısı sunuyor. Ancak ülkeler arası vermiş olduğu ilginç tarifler kullanıcıları şaşırtıyor.

Teknoloji Uzmanı HT Bilişim Eğitim Danışmanlık Yetkilisi Hakan Topuzoğlu, iş seyahati için Google Maps’ten yardım almaya çalıştığını ancak gördüğü manzaranın kendisini çok şaşırttığını söyledi.
Tayvan ile Çin arası mesafeyi Büyük Okyanus’u yüzerek geçin şeklindeki yol tarifini görünce kendisinin şaka sitesine yönlendirildiğini zannettiğini belirten Topuzoğlu, sayfayı yenileyip işlemleri tekrar yapınca gerçekten böyle bir yol tarifi verildiğini anladığını söyledi.

Google haritalarının bir özelliği de navigasyon özelliği. Varış ve kalkış noktalarını verdiğinizde elindeki bilgiler ışığında size en uygun yolu tarif edebiliyor.

Haberde verdiği üzere özellikle deniz aşırı hatlarda hele feribot gibi bilgiler girilmediyse ilginç sonuçlar alınabiliyor. Çin ve Tayvan arasındaki yol tarifi birkaç hafta önce internette dolaşmaya başlamıştı. Bu tariften birkaç hafta önce de benim başıma benzer bir durum geldi.

Edirne Merkez’den, yine Edirne’nin Yunanistan sınırında Ege’ye kıyısı olan Enez’e gitmek için yola koyulduk. Keşan’a kadar bildiğimiz yoldan geldik fakat bu noktada yaklaşık 10 km daha kısa bir yol gideceğimizi söyleyen Google’a uyarak Keşan içinden değil, İpsala yolu üzerinden gösterdiği güzergahtan gittik.

İpsala’ya gelmeden hemen önce yine devlet yolu olarak gösterilen bir yola giriş yaptık. Başta yol fena değildi ancak bir köy çıkışında yönlediğimiz yolun stabilize bir yol olduğunu öğrenmek durumunda kaldık.

Meğer haritada ve tabelada devlet yolu olarak gözüken yolun yaklaşık 20 km’lik bir bölümü stabilize yol şeklindeymiş. Enez’e 10 km kalana kadar bu yoldan geldik ve sonrasında gayet güzel, yeni dökülmüş bir asfalta çıkarak Enez’e giriş yaptık.  Netice olarak haritaya işlevini yerine getirdi ancak aradaki stabilize yolu hesaba katmadığından, Google Maps’teki hesap çarşıya uymadı.

Yine kör topal da olsa Google maps bize yardımcı oldu.

Birkaç hafta önce İstanbul içinde güzergah testleri yaparken, Kadıköy-Büyükada’ya nasıl bir rota vereceğini denedim.

Sonuç haberdekinden bile trajikomikti. Kadıköy’den Edirne’ye doğru gitmemiz, sonra Bulgaristan’a geçmemiz, Varna limanından feribotla Ukrayna’nın Odessa limanına, oradan da Kocaeli-Derince limanına gitmemiz gerektiği söyleniyordu. Üstelik Google bizi Kocaeli-Derince limanında yarı yolda bırakıyordu…

Olayı biraz irdelersek, Google Maps’te İstanbul şehir içi taşıma güzergahlarına ait veriler olmadığından Google bir yol tarifi çıkaramıyor ve bulabildiği en yakın çıkışı – tank bize çıkışı göster misali – bulmaya çalışıyordu.

Benzer bir yolculuk önerme sistemi de İETT‘nin “Nasıl giderim?” uygulamasında gözler önüne çıkıyor. Bu uygulama Google kadar absürd sonuçlar vermese de bazen anlamsız sonuçları bize önerebiliyor.

Netice olarak bu tip teknolojileri kullanmamız için bir sorun olmadığını ama verdiği önermelere körü körüne inanmamız, o bilgiyi bir de kendi süzgeçlerimizden geçirdikten sonra kullanmamız gerektiğini çıkarabiliriz.

Sosyal Yumurtacılık

Youmurta

Yeni yumurtacılık akımı kutlu olsun! Çift sarılı ve sıvı yumurtacılıktan sonra bunu da görmüş olduk.

Geçen dağıtım aracını görmüş gözlerime inanamamıştım. Bugün kutusuna da rast geldim başım göğe ermiş oldu!

EA’den İlginç Bir Reklam Kampanyası

 

Digg'in Kaynak Kodundaki ASCII Art

Digg'in Kaynak Kodundaki ASCII Art

Popüler paylaşım sitesi Digg’in kaynak kodlarında bugünlerde ilginç bir ayrıntı var. İlk bakıldığında sitenin hacklenmiş olabileceği soruları kafamızı kurcalarken kaynak koda daha dikkatli baktığımızda ürkütücü bir surat ile sol alt köşede bir web sitesi adresi ile parola görüyoruz.

Bu EA’den çıkacak yeni bir oyunun reklam kampanyası aslında. Digg haricinde beş farklı sitede daha aynı kaynak kod var ancak şifreler farklı. Şifreleri toplayıp siteye girdiğinizde ise bir sürpriz hediye sizi bekliyor olacak.

İşin heyecanını bozmamak için siteleri söylemiyorum ancak sektörün büyük haber, inceleme sitelerinin kaynak kodlarını inceleyin derim.