Cep Telefonunda Bir Devir Sona Erdi

3 Eylül 2013’ü dünyanın kısa teknoloji tarihinde bir mihenk taşı olarak ifade edebiliriz. 1990’lardan beri hayatımıza giren cep telefonlarında konvansiyonel modellerden akıllı telefonlara geçiş bugün itibariyle tamamlandı denilebilir.

Bu öngörümün nedeni Microsoft’un akıllı telefon dönemine ayak uyduramaması nedeniyle zora giren Nokia’nın mobil telefon departmanını satın alması. Uzun yıllar cep telefonu pazarını domine eden Nokia, önce iPhone sonra da Android cihazların yeni telefon pazarını ele geçirmesiyle zora girmişti.

Yeni telefon satamayan Nokia son yılları rekor zararlarla kapatmış, son çare olarak mobil telefon pazarında ilk oyuncu olmasına rağmen Apple ve Google’a karşı ağır yenilgi almış Microsoft ile güçlerini birleştirerek Windows Phone tabanlı Nokia Lumia serisini piyasaya sürmüştü. Lumia’nın Nokia’yı kurtarabilmesi için dünyada eşi benzeri görülmemiş bir tüketim çılgınlığı yaşanması gerekiyordu. Ancak bu hayal çok uzun sürmedi ve Nokia sonunda pes etti.

Nokia 5.5 Milyar Euro’ya El Değiştirdi

Bugün Microsoft’un yayınladığı basın açıklamasında Nokia’nın cep telefonu departmanı, bu alandaki patentleri ve önemli yatırım yaptığı haritalama servisleri Microsoft’a geçti. Anlaşma dahilinde 32000 Nokia personelinin de Microsoft’a geçecek olması anlaşmanın büyüklüğünü ortaya seriyor. İşin ekonomik yanından bakarsak 3.8 milyar eurosu telefon üretimi, 1.65 milyar eurosu ise patentler olmak üzere toplam 5.44 milyar euroluk bir anlaşma söz konusu.

Toplam tutarın 1/3’lük bölümünün patentlere ödendiği görülüyor. Patentlerin ne kadar önemli olduğunun bir kez daha ispatlandığını söyleyebiliriz. Cihaz üretimi bölümü için ödenen 3.8 milyar ise 32000 personel ve kurulu üretim tesisleri için verildi.

Microsoft geçen yıl Skype için 8.5 milyar dolar yani 6.5 milyar Euro ödemişti. Ödenen rakama bakılırsak Microsoft’un Nokia’yı ucuza aldığını ya da Nokia’nın akıllı telefonlar nedeniyle çok değer kaybettiğini söyleyebiliriz.

Peki Bundan Sonra Neler Olabilir?

Microsoft’un satın alması sonucu Nokia’nın bundan sonra Microsoft Windows tabanlı cihazlar dahilinde kalacağını öngörmek güç değil. Muhtemelen alt segmentler için üretilen Windows olmayan cihazlar piyasadan kalkacaklar. Belki Microsoft’un önümüzdeki yıllarda bu segment için kısıtlı özelliklere sahip olan bir Windows sürümü hazırlaması beklenebilir.

Öteki yandan Windows mobil işletim sistemi Apple’daki gibi bir riskle karşı karşıya kalabilir. Nokia dışında HTC ve Huawei’nin birkaç modelde kullandığı Windows Mobile bu gelişme karşısında Windows Mobile kullanımına devam edip etmeyecekleri önümüzdeki dönemde ortaya çıkacak. Muhtemelen her iki üretici de bir süre daha mevcut konumlarını koruyacaklar. Ancak Windows Mobile ve Nokia, aynı Apple ve iOS’da olduğu gibi bir arada anılmaya devam edebililer.

Sektörel açıdan bakarsak konvansiyonel cep telefonu döneminin bittiğini artık söyleyebiliriz. Ericsson, Nokia gibi geleneksel cep telefonu üreticileri artık yoklar. Cep telefonu sektörü artık yazılımlarının ABD ekseninde, donanım tarafının da Uzakdoğu – ABD ekseninde olduğu bir sektör haline geliyor. İskandinav ülkeleri yenilikçi pazara ayak uyduramayacak sektör dışında kaldılar.

Google I/O 2013’ten İlk Gün Özeti

Google I/O 2013 - 15 - 17 Mayıs Tarihleri Arasında Düzenleniyor

Google I/O 2013 – 15 – 17 Mayıs Tarihleri Arasında Düzenleniyor

Google’ın merakla beklenen Google I/O 2013 etkinliği başladı. Altıncı kez düzenlenen etkinliğin ilk gününde 440 ayrı izleme partisinde binlerce geliştirici bugünü takip etti. Canlı yayın ise YouTube üzerinde 1 milyondan fazla kişi tarafından izlendi.

Android Cephesi

Dünyanın en yaygın işletim sistemi olduğu açıklanan Android, 2011’de 100 milyon, 2012 de ise 400 milyon aktivasyon yapmıştı. Bu yıl ise 900 milyon aktivasyona ulaşıldığı açıklandı.

Google yetkilileri Android’in önünde çok daha uzun bir yol olduğunu gösterdi. İçinde Türkiye’nin de bulunduğu Ortadoğu, Afrika, Asya gibi geniş bir coğrafyada Android kullanımı %10’u geçmiyor.

Android’in bir diğer yanı da Play Store’daki uygulamalar. Bugüne kadar 48 milyar uygulamanın indirildiği açıkladı. Bunların 2,5 milyarı ise son ayda gerçekleşti. Takip edenlerin anımsayacağı gibi daha uzun bir geçmişe sahip olan Apple store birkaç gün önce 50 milyar barajını geçmişti.

Yazılımcılar için açıklanan ilk özellikler Android Google Maps API’si ile ilgili.

Fused Location Services, GPS, Wifi ve telefon şebekesinden yararlanarak düşük güç tüketimi ile hızlı yer tespiti sağlayan bir servis. Bu servis o kadar verimli çalışıyor ki 1 saat açık kalsa bile pilin %1’inden daha azını tüketiyor.

Diğer bir servis ise geofencing. Sonuncu açıklanan api ise Activity recognation. Bu servis de GPS gibi sistemler kullanılmadan kullanıcının motorlu taşıt, bisiklet ya da yürüyerek hareket edip etmediğini tespit ediyor.

Google Chrome hızlandı

Google Chrome önceki yıla göre masaüstünde %57, mobilde ise %25 civarında hızlandı.

Chrome tarafında da önemli geliştirmeler sözkonusu. Chrome’un çoklu ekran desteği tanıtılırken. PNG, JPG ve hatta hareketli GIF yerine kullanılabilecek ve JPG’e göre %24-35 arası daha küçük dosya boyutu sağlayan WebP formatı da tanıtıldı. Bu formatı Chrome haricinde Opera 11.10 üstü ve IE’deki Chrome Frame plugini destekliyor.

Ayrıca Google Play, Google Maps ve Google + arayüzlerindeki yenilikler de tanıtıldı.

Uzay Yolu’na az kaldı, Müsait Bir Yerde İnecek Var!

Bir diğer ilgi çeken özellik ise Google Sesli Arama özelliği. Artık “Okay Google” kelimesini söylemek Android ya da Chrome’un sizi pür dikkat dinleyip arama sonucu getirmesi için yeterli oluyor.

Üstelik sesli aramada birbiriyle ilgili sorular da sorulabiliyor. İlk soru Antalya’daki otelleri görmek istiyorum iken, ikinci soru “ne kadar uzakta” olabiliyor. Google, önceki sorunun Antalya ile ilgili olduğunu algılayıp şu anki koordinatlardan nasıl gidilebileceği hakkında bilgi alınabiliyor.

Tabii ki Google’ın yenilikleri bunlarla sınırlı değil. Google üç günlük etkinlik sırasında pek çok yeni servisini sunarak rakiplerine gözdağı verecek. I/O 2013 süresinde pek çok yenilik izleyicilere sunulacak.

Telefon ile İnterneti Bağlayan Teknoloji: ENUM

ENUM telefon dünyası ile internet dünyasını birleştiren yeni bir teknolojidir. Kişiler, şirketler ve diğer kurumlar arasındaki haberleşme için yeni bir iletişim yolu sunmaktadır.

ENUM’un nasıl çalıştığından çok kullanıcılar için ne anlama geldiği daha önemlidir. ENUM sayesinde bir kişiye SMS ya da e-posta göndermek için telefon numarasını bilmeniz yeterlidir. Diğer bir deyişle bir kişiye ulaşmak için sadece telefon numarası yeterli olur. Tabii ki bu olay sizin onayınıza bağlı bir durumdur.

Sistem bir çok olasılık sunmaktadır. Mesela cep telefonuzun SMS altyapısı üzerinden ile e-posta gönderebilirsiniz. Bunun için de internet bağlantısına gerek kalmaz. Ya da tam tersini düşünürsek e-postalarınızı SMS olarak alabilirsiniz.

Nasıl Çalışır?

İnternet ve telefon tamamen birbirinden bağımsız ortamlar olmasına rağmen her ikisi de kendine has kurallarla idare edilir. ENUM ise bu iki dünyayı birleştiren bir geçit olmaktadır. Nasıl bir alan adı e-posta, web sitesi, FTP gibi servislere yönlendirme yapabiliyorsa ENUM da telefon numarasına aynı işlerliği kazandırır.

Her telefon numarası ayırt edici bir kimlik olduğundan farklı detaylarla ilişkilendirilebilir. Örneğin, bir müşteri hizmetleri servisinde telefon numarasından arayan kullanıcının  tüm detaylarına erişilebilir.

Her telefon numarasının bağımsız birer kayıt olmasının altında yatan teknoloji, ITU yani Uluslararası Telekominikasyon Birliği’nin e164 numaralı planıdır.

ENUM Nasıl Çalışır?

ENUM Çeviri Prosedürü

ENUM her telefon numarasını tersten sıralı şekilde kaydedebilir. Bunun sebebi alan adlarının da sağdan sola doğru kayıt edilmesi ve adres çözümlemenin de bu şekilde genelden özele doğru yapılmasıdır.

Bir telefon numarasını ters çevirip sonuna e164.arpa ekleyerek bir telefon numarasının adresine ulaşmanız mümkündür.

Örneğin; 0 212 123 45 67 gibi bir telefon numarasının karşılığı 7.6.5.4.3.2.1.2.1.2.0.9.e164.arpa ‘dır.

 

Potansiyel Uygulamalar

ENUM çalışma mekanizması

ENUM çalışma mekanizması

Bu sistemin çalışabilmesi için öncelikle altyapının kurulması gereklidir. Bundan sonra üzerine uygulamalar geliştirilebilir. O yüzden bu önemli bir adımdır.

Yapılabilecek uygulamaları şöyle örnekleyebiliriz;

  • Tatile gittiğinizde ENUM ile haber beklediğiniz bir kişiden gelecek e-posta ve telefon çağrılarınızı telefonunuza yönlendirebilir, hatta sesli olarak okutabilirsiniz. Geri kalan tüm e-postaları da başka bir çalışma arkadaşına iletebilirsiniz.
  • Örneğin bir müşteriniz yeni bir adrese taşındı. ENUM ile navigasyon aygıtı kullanıcının yeni adresini sorgulayabilir ve doğru adrese sizi ulaştırabilir.
  • Arkadaşlarınızla buluşacaksanız, size erişim izni veren arkadaşlarınızın programlarına bakarak doğru bir zaman tayin edebilirsiniz.
  • Bir toplantıya girerken acil telefon beklediğiniz bir kişi olabilir. Sadece bu kişinin telefonunu kabul edip diğerlerini telesekretere ya da başka bir yere yönlendirebilirsiniz.
  • Bir köydeki anklesörlü bir telefondan internet telefonu olan bir kişiyle telefon görüşmesi yapabilirsiniz.
  • Telefonla sipariş verdiğiniz zaman karşı tarafa numaranızı bırakmanız yeterli olur. Bir ENUM uygulaması ile firma adresinizi görebilir ve gönderimi sağlayabilir. Kayıt açma, adres tarif etme gibi dertler ortadan kalkar.
  • Ofis dışında iken iş arkadaşınız size ulaşmak istediğinde telefon etmesine gerek kalmadan anında mesajlaşma yazılımı ile direkt olarak telefonunuza mesaj gönderebilir, siz de ona cevap yazabilirsiniz.

ENUM’a Bağlanabilecek Servisler

  • Karşılıklı Medya Streaming Uygulamaları: SIP (Ses ve Görüntü), H323 (Ses ve Görüntü), Telefon (Ses ve Görüntü)
  • Oturumsuz Servis Uygulamaları: E-posta, Faks, SMS, EMS, MMS
  • Informasyon Uygulamaları: Web(HTTP), Secure Web (HTTPS) , FTP
  • Lokasyon Uygulamaları
  • Oturumlu haberleşme uygulamaları: SIP, Tel

Gizlilik

ENUM’un güvenlikteki yeri bir telefon ve e-posta adresi ile aynıdır. Bir kişiye e-posta adresi ya da telefon numarası paylaşıp paylaşmamak size kalan bir seçimdir. Siz bir seçim yapmadıysanız telefon ve e-posta adresleriniz birbiriyle ilişiklendirilmez.

Kimler Kullanıyor?

ENUM ilk kez Avusturya’da 2004’te hizmete girdi. Avusturya’yı 2006’da Almanya takip etti. 2008’de ise Birleşik Krallık bu hizmeti vermeye başladı. Bu ülkeler dışında Fransa, İtalya, Finlandiya, Hollanda, İsveç, Norveç, Polonya, İrlanda, İzlanda, Yunanistan, Litvanya ve Japonya’da ENUM kullanıma başladı.

Yeni gTLD Başvurularından Yedisi Daha Geri Çekildi

Yedi üst seviye alan adı başvurusu daha ICANN’in inceleme sürecinden çekildi. Son yedi başvuru ile toplam sayı 13’e çıktı.

Çekilen son uzantılar .ansons, .caremore, .glean, .gmbh, .hilton, .skolkovo ve .swiss uzantıları.

.swiss başvurusuna İsviçre Havayolları’nın yanı sıra İsviçre devleti de başvurmuştu. İsviçre havayolları’nın çekilmesi ile .swiss’teki aday sayısı da teke indi. İsviçre hükümeti, devletlere sunulan erken uyarı hakkını kullanmış ve İsviçre Havayolları’nın çekilmesini istemişti. Böylece İsviçre Hükümeti .swiss uzantısı için bir adım daha ilerlemiş oldu.

Çekilenlerden biri de Almanya’daki limited şirket kısaltması ile aynı olan .gmbh uzantısı. .Gmbh’daki aday sayısı son çekilen başvuru ile altıdan beşe düştü. Diğer beş başvuruya ise erken uyarı döneminde itiraz edilmişti.

.Skolkovo uzantısı ise Rusya’da kurulmaya çalışılan teknoloji vadisinin uzantısı olması planlanıyordu fakat herhangi bir erken uyarı da almamasına karşın adaylıktan çekildi.

Bu uzantılar dışında çekilen .ansons, .caremore, .glean ve .hilton uzantıları da tek aday konumunda olmalarına rağmen kazanma ihtimallerinin düşüklüğü sebebiyle geri çekildi.