Alan Adlarındaki Durum (Status) Kodları Ne Anlama Gelir?

Alan adlarının whois kayıtlarında bir alan adının kime ait olduğu ve diğer anahtar bilgileri görebiliyoruz. Her alan adının en azından bir durum kodu bulunuyor. WHOIS kayıtlarında bu bilgi Status başlığı altında gözükmektedir.

Durum yani status kodları alan adının neden çalışmadığını tespit etmek konusunda önemli bilgiler vermektedirler. Bu bilgiler alan adının yetkisiz bir transfere kapalı olmasından, alan adının düşme periyoduna girip girmediği gibi çeşitli bilgileri barındırabilir.

Alan adı durum kodları kayıt otoritesi (registry)nin kullandığı protokole göre iki farklı formatta transfer durumu sözkonusu olabilir. Genellikle kullanılan iki adet protokol vardır:

  • Registry Registrar Protocol (RRP) – Otorite-Yazman Protokolü
  • Extensible Provisioning Protocol (EPP) – Genişletilebilir Koşul Protokolü

RRP Durum Kodları

NSI/Verisign tarafından geliştirilen Otorite – Yazman Protokolü (RRP)’de toplam sekiz adet durum kodu ya da değeri bulunmaktadır. .COM ve .NET kayıt otoriteleri ile bazı ülke kodlu üst seviye alan adları (ccTLD) ler bu yapıyı kullanmaktadırlar.

.BIZ ve .INFO gibi daha yeni uzantılar ise EPP’yi tercih etmektedirler.

RRP’deki alan adı durumları şunlardır:

ACTIVE (Aktif)

  1. Kayıt otoritesinin verdiği bir değerdir.
  2. Aktif alan adları yazman tarafından düzenlenebilir ve yenilenebilir.
  3. Alan adı zone kayıtlarında yer alır bu alan adının çalışabilir durumda olduğunu göstermektedir.
  4. En yoğun görülen durum budur.

REGISTRY-LOCK (Otorite Tarafından Kilitli) 

  1. Kayıt otoritesinin verdiği bir değerdir.
  2. Alan adı yazman tarafından düzenlemez ya da silinemez. Bu işlemlerin yapılabilmesi için otoritenin kilidi kaldırması gerekir.
  3. Buna karşın alan adı yenilenebilir.
  4. Alan adı zone kayıtlarında yer alır bu alan adının çalışabilir durumda olduğunu göstermektedir.

REGISTRAR-HOLD (Yazman Tarafından Kilitli)

  1. Kaydı gerçekleştiren yazman tarafından verilen bir değerdir.
  2. Alan adı düzenlemez, transfer edilemez ya da silinemez. Bu işlemlerin yapılabilmesi için yazmanın kilidi kaldırması gerekir
  3. Buna karşın alan adı yenilenebilir.
  4. Alan adı zona eklenmez bu durumda alan adı çalışmaz
  5. Çok karşılaşılmayan bir durum olmakla birlikte alan adı silinmek için işaretlendiğinde ya da alan adı yasal bir uyuşmazlık durumunda olduğunda kullanılır.

Kurtarma Servisi Durumları

Alan adları bir anda silinmezler. Her uzantının kendi belirlediği zaman dilimleri içinde silinme durumu gerçekleşir. Alan adı zamanında yenilenmemesi durumunda Redemption period yani kurtarma dönemi adı verilen döneme girerler. Bu kurtarma döneminde alan adının sahibi alan adını yenileyip kullanmaya devam edebilir. Kurtarma periyodunda üç çeşit status hatası alınmaktadır:

Redemptionperiod: Türkçe karşılığı kurtarma dönemidir. Kayıt otoritesinin alan adını sildiğini ve geçiş sürecinden sonra alan adının tekrar kayıt edilebileceğini ifade eder. .COM için bu süre 30 gündür. Sadece alan adı kaydedildikten sonra takip eden beş gün içinde silinme talebi gelirse alan adı kurtarma dönemine girmeden direkt olarak silinir. Kurtarma periyodu için her uzantıda farklı süre ve ücretlendirme vardır. Alan adı kurtarma işlemi için kayıt otoritesi ve dolayısıyla yazman genellikle ek ücret talep etmektedir. Bu ücret ortalama olarak alan adının yıllık ücretinin 10 katı olabilmektedir. Bu sebeple Redemption period’a düşmeden önce alan adının yenilenmesi gereklidir. 

Pendingrestore: Kayıt otoritesi yazmandan alan adının kurtarılmasına yönelik bir talepte bulunduysa alan adı bu duruma geçiş yapar. Bu aşamada alan adı zone kayıtlarına girer. Bu aşamada kayıt otoritesi yazmandan alan adı bilgilerinin güncellenmesini talep etmektedir. Bu bilgilerin güncellenmemesi durumunda kurtarma talebi düşer ve alan adı tekrar kurtarma talebi dönemine geri döner. Alan adının tekrar aktif konuma dönebilmesi yazmanın kayıt otoritesine alan adı bilgilerini sunmasıyla mümkündür. Bu işlemin .COM için 7 gün içerisinde yapılması gereklidir.

Pendingdelete: Alan adı silinme sırasına girer. Redemption period içinde yenilenmeyen alan adları bu duruma geçerler. Bu noktada alan adının yazman tarafından yenilenebilme imkanı yoktur. Alan adı zone kayıtlarından çıkartılır. .Com için 5 gün sonunda alan adı kayıt edilebilir duruma döner ve bu dönemin sonunda ilk talep eden alan adını kaydedebilir.

Extensible Provisioning Protocol (EPP) – Genişletilebilir Koşul Protokolü

.ORG, .BIZ, .INFO ve .NAME kayıt otoriteleri başta olmak üzere yeni nesil kayıt otoritelerinin hemen hepsinde var olan EPP protokolü kayıt otoritesi – yazman bağlanıtlarında bir nevi defakto standart bağlantı protokolü haline gelmiştir. EPP kullanan kayıt otoritelerinde yukarıda anlattığımız RRP durum kodları daha açıklayıcı şekilde yeniden dizayn edilmiştir.

EPP kullanan otoritelerde alan adının normal durumu OK ya da ACTIVE şeklindedir. Alan adı üzerindeki bekleyen işlemler ve kısıtlamalar ise ek durum kodları ile ifade edilmektedir.

Aşağıdaki tabloda EPP kodları ve karşılığı olan RRP kodları yazılmıştır.

EPP Kayıt Otoritesi Durum Kodu RRP Karşılığı Olan Durum Kodu
OK Durum Kodu: ACTIVE
INACTIVE Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: INACTIVE
Durum Kodu: TRANSFER PROHIBITED / CLIENT TRANSFER PROHIBITED
Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: TRANSFER PROHIBITED / CLIENT TRANSFER PROHIBITED Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: CLIENT RENEW PROHIBITED Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: PENDING TRANSFER Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: PENDING UPDATE Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: PENDING RENEW Durum Kodu: ACTIVE
Durum Kodu: PENDING DELETE Durum Kodu: PENDINGDELETE
Durum Kodu: HOLD / SERVER HOLD Durum Kodu: REGISTRY-HOLD
Durum Kodu: CLIENT HOLD Durum Kodu: REGISTRAR-HOLD
Durum Kodu: DELETE PROHIBITED / SERVER DELETE PROHIBITED
Durum Kodu: UPDATE PROHIBITED / SERVER UPDATE PROHIBITED
Durum Kodu: TRANSFER PROHIBITED / SERVER TRANSFER PROHIBITED
Durum Kodu: RENEW PROHIBITED / SERVER RENEW PROHIBITED
Durum Kodu: REGISTRY-LOCK
Durum Kodu: LOCK / SERVER LOCK Durum Kodu: REGISTRY-LOCK
Durum Kodu: CLIENT DELETE PROHIBITED
Durum Kodu: CLIENT UPDATE PROHIBITED
Durum Kodu: CLIENT TRANSFER PROHIBITED
Durum Kodu: REGISTRAR-LOCK
Durum Kodu: CLIENT LOCK Durum Kodu: REGISTRAR-LOCK
Durum Kodu: REDEMPTION PERIOD Durum Kodu: REDEMPTIONPERIOD
Durum Kodu: PENDING RESTORE Durum Kodu: PENDINGRESTORE